PAVIĆ KAO PRIREĐIVAČ

Milorad Pavić je tokom više decenija priređivao kapitalna izdanja srpskih i ruskih pisaca, sabrana i izabrana dela, antologije i velike književnoistorijske celine. Njegov priređivački rad obuhvatao je izbor i redakciju tekstova, predgovore, pogovore, komentare, napomene, hronologije i druge oblike kritičkog i književnoistorijskog aparata. Ovaj pregled obuhvata samo velike priređivačke poduhvate, a ne svaki pojedinačni predgovor, pogovor ili tekst objavljen uz tuđe delo. [zvanična biografija]

Pavićeve autorske književnoistorijske knjige i monografije nisu uključene, jer pripadaju njegovoj zasebnoj bibliografiji. Posebno su na kraju izdvojene velike uredničke edicije koje je uređivao ili pokretao, ali koje se ne mogu poistovetiti sa njegovim ličnim priređivanjem svake pojedinačne knjige.

VOJISLAV ILIĆ

Sabrana dela, I–II

1961 — Vojislav Ilić, Sabrana dela, I–II, Prosveta, Beograd, biblioteka „Srpski pisci“ — predgovor i komentari Milorad Pavić. [bibliografski izvor]

Kapitalno dvotomno izdanje objavljeno je povodom stogodišnjice pesnikovog rođenja. Zvanična Pavićeva biografija posebno izdvaja ovaj posao među njegovim ranim književnoistorijskim i uredničkim poduhvatima. [zvanična biografija]

Vojislav Ilić

1966 — Vojislav Ilić, Zavod za izdavanje udžbenika SRS, Beograd, edicija „O književnosti – studije, eseji, kritike, članci“, knj. 6 — veliki izbor i redakcija Milorada Pavića; Pavić je autor predgovora i opsežnih studija u knjizi. [bibliografski izvor]

Manja i izvedena izdanja Ilićeve poezije sa Pavićevim predgovorima nisu ovde izdvojena kao posebne kapitalne priređivačke jedinice.

GAVRIL STEFANOVIĆ VENCLOVIĆ

Crni bivo u srcu. Legende, besede, pesme

1966 — Gavril Stefanović Venclović, Crni bivo u srcu. Legende, besede, pesme, Prosveta, Beograd, Biblioteka „Brazde“, posebna serija, knj. 6 — izbor, predgovor i redakcija Milorad Pavić. Pavićev predgovor: str. 7–80. [bibliografski izvor]

Ovo je jedan od ključnih Pavićevih priređivačkih poslova: izbor je nastao iz njegovog višegodišnjeg istraživanja Venclovićevog rukopisnog nasleđa i imao je veliki značaj za ponovno uvođenje ovog baroknog pisca u savremenu srpsku književnu kulturu. [zvanična biografija]

Novo izdanje Pavićevog izbora i redakcije objavljeno je u Prosveti 1996.

DOSITEJ OBRADOVIĆ

Pismo Haralampiju. Život i priključenija

1968 — Dositej Obradović, Pismo Haralampiju. Život i priključenija, Prosveta, Beograd, Biblioteka Prosveta, knj. 116 — priredio Milorad Pavić. [zvanična biografija]

Pavićev predgovor „Život i priključenija ili roman u pismima“, str. 5–36; „Dositej Obradović – hronologija života“, str. 259–272. Drugo izdanje: 1975. [bibliografski izvor]

VUK STEFANOVIĆ KARADŽIĆ

Danica: 1826, 1827, 1828, 1829, 1834

1969 — Vuk Stefanović Karadžić, Danica: 1826, 1827, 1828, 1829, 1834, Sabrana dela Vuka Karadžića, knj. 8, Prosveta, Beograd — priredio Milorad Pavić. [bibliografski izvor]

Pavićev veliki pogovor „Zabavnik Vuka Karadžića“, str. 533–635; napomene i objašnjenja, u saradnji sa drugim autorima, str. 637–846; „Beleška o ovom izdanju“. Pogovor je objavljen i kao zaseban otisak. Fototipsko izdanje Danice objavljeno je 1979. [bibliografski izvor]

O jeziku i književnosti, knj. 2

1986 — Vuk Stefanović Karadžić, O jeziku i književnosti, knj. 2, Prosveta, Beograd, Sabrana dela Vuka Stefanovića Karadžića, knj. 13 — priredio Milorad Pavić.

Pavićev priređivački aparat obuhvata opsežne „Napomene i objašnjenja“ i „Belešku o ovom izdanju“.

ZAHARIJA ORFELIN

Petar Veliki, I–II

1970 — Zaharija Orfelin, Petar Veliki, I–II, Prosveta, Beograd, Biblioteka „Brazde“ — dvotomno izdanje priredio Milorad Pavić. [zvanična biografija]

Pavić je uz izdanje napisao i pogovor „Uz Orfelinovu knjigu o Petru Velikom“, tom II, str. 405–412. [bibliografski izvor]

Reč je o jednom od njegovih kapitalnih poslova na ponovnom predstavljanju srpske književnosti XVIII veka.

ALEKSANDAR SERGEJEVIČ PUŠKIN

Izabrana dela / velika Puškinova izdanja

Početkom šezdesetih Pavić je priređivao i komentarisao velika Puškinova izdanja. Zvanična biografija navodi da je Prosveta 1962. objavila Izabrana dela A. S. Puškina. [zvanična biografija]

1963 — A. S. Puškin, Selo i druge pesme, Prosveta, Beograd, Biblioteka Prosveta, knj. 97 — izbor, predgovor i prevod Milorad Pavić. Ponovljena izdanja: 1965, 1966. i 1971. [bibliografski izvor]

1963 — A. S. Puškin, Drame. Poeme. Pesme, Prosveta, Beograd, „Svetski klasici“, knj. 12 — Pavićev izbor, predgovor i redakcija; bio je i jedan od prevodilaca. Drugo izdanje 1966; treće, dopunjeno, 1975. [bibliografski izvor]

Sabrana dela Aleksandra Puškina u osam knjiga

1972 — Sabrana dela Aleksandra Puškina u osam knjiga, Rad, Beograd. Pavićev rad na ovom kapitalnom izdanju obuhvatao je pogovor, komentare i prevode. [zvanična biografija]

Pavićev višedecenijski rad na Evgeniju Onjeginu obuhvatao je, pored prepeva, predgovore, hronologiju i komentatorski aparat. Potpuna genealogija izdanja njegovog prevoda pripada rubrici „Pavić kao prevodilac“ i ovde se ne ponavlja.

VELIKE ANTOLOGIJSKE I KNJIŽEVNOISTORIJSKE CELINE

Memoari XVIII i XIX veka

1964 — Memoari XVIII i XIX veka, Matica srpska – Srpska književna zadruga, Novi Sad–Beograd, edicija „Srpska književnost u sto knjiga“, knj. 29 — predgovor, izbor i redakcija Milorad Pavić. Predgovor: str. 7–13; „Biografski podaci o piscima“: str. 323–330. [bibliografski izvor]

Od baroka do klasicizma

1966 — Od baroka do klasicizma, Nolit, Beograd, edicija „Srpska književnost u književnoj kritici“, knj. III — priredio i predgovor napisao Milorad Pavić. Obnovljeno izdanje: 1973. [bibliografski izvor]

Zvanična biografija ovo izdanje izričito izdvaja među Pavićevim priređivačkim poslovima. [zvanična biografija]

Stari srpski zapisi i natpisi

1986 — Stari srpski zapisi i natpisi, Prosveta – Srpska književna zadruga, Beograd, biblioteka „Stara srpska književnost“, knj. 19 — izbor i propratni tekstovi Milorad Pavić.

VELIKE UREDNIČKE EDICIJE

Ove edicije ne treba mešati sa pojedinačnim priređivačkim jedinicama, ali pripadaju slici Pavićevog velikog uredničkog rada.

Od 1963. Pavić je u Prosveti uređivao biblioteku „Srpski pisci“, potom „Savremeni strani pisci“, i pokrenuo ediciju „Plave brazde“, namenjenu reafirmaciji dela stare srpske književnosti. [zvanična biografija]

Godine 1985. Pavić je sa Dimitrijem Bogdanovićem pokrenuo kod Prosvete biblioteku „Stare srpske književnosti“ u 24 knjige. [zvanična biografija]

U ovaj odeljak nisu pojedinačno unete sve knjige tih edicija, jer uredničko vođenje biblioteke ne znači automatski da je Pavić lično priredio svaku knjigu.

IZVORI

Milorad Pavić — bibliografija naučnih i esejističkih tekstova, predgovora, pogovora i priređivačkog rada, Projekat Rastko: LINK

Zvanična biografija Milorada Pavića, khazars.com: LINK